Reisverslag Hoge Venn (België)

Tijdens mijn wandelweekend in de Belgische Ardennen stond naast een wandeling door het Feeënvallei ook een wandeling in het fascinerende hoogveen van de "Hautes Fagnes" (het Hoge Venn) op het programma.

Voor mij was het een dubbele première: tot dit weekend was ik nog nooit in België of in een hoogveen geweest.

Een wandeltour over houten planken en veepaden klinkt als een avontuur. En dat is het ook.

'Het Hoge Venn laat je niet meer los, bezoekers komen altijd weer terug.'

Zo klinkt de opmerking van onze gediplomeerde natuurguide Erwin Legros, die lachend toevoegt:

'Ik ben een typische Venn-bewoner, klein en gedrongen.'

Erwin is een echt origineel. Ondanks zijn leeftijd (meer dan 70 jaar jong) geeft onze wandelgids vandaag zijn kennis en verhalen over zijn Oost-Belgische thuis met veel passie door.

Samen met Erwin rijden we de korte afstand van ons verzamelpunt bij het natuurcentrum Botrange naar Baraque Michel, waar onze begeleide wandeltour - een rondweg - begint.

Een veen zonder water en dus veel regen is geen veen. Zo ook vandaag: kort nadat we de bus verlaten, begint het in stralen te regenen.

Dus schuilen we nabij de kapel van Fischbach onder beschermende bomen en vertelt Erwin dat deze kapel - vooral zijn kleine vuurtoren - vroeger als oriëntatiepunt voor veenwandelaars diende. De vroegere petroleumlamp is ondertussen vervangen door moderne fluorescentielampen.

Aangezien de regen niet ophoudt, beginnen we onze tocht. Getrouwe aan de spreuk 'er is geen slecht weer, alleen slechte kleding' zijn we allemaal goed uitgerust: regenjas, paraplu, regenbescherming voor camera en rugzak en zelfs regenbroeken.

Tijdens onze bijna 3-uur durende wandeling ervaar ik het fascinerende landschap, het snel omslagende weer en Erwins passie als hij ons met glinsterende ogen vertelt hoe hij vroeger de korhoenders (een fazantachtige hoenderachtige) in het Hoge Venn op balts kon observeren.

Helaas is de populatie van deze dieren sterk afgenomen en zijn er maar weinig exemplaren in het hoogveen te vinden. We hebben geen van deze zeldzaam geworden dieren gezien.

Daarom toont Erwin ons aan de rand van de weg groeiende geneeskrachtige kruiden en legt hij ons uit hoe ze gebruikt worden.

Onderweg zijn we niet alleen op modderige paadjes, maar ook op houten planken, die niet alleen ter bescherming van het veen, maar ook voor onze eigen veiligheid dienen. Een stap ernaast kan gevaarlijk zijn, vooral als je alleen onderweg bent.

Vandaag is bijzondere voorzichtigheid geboden: de houten planken zijn extreem glibberig en soms ook los.

Op het rondpad om de Baraque Michel kun je zo prachtig het hoogveen en zijn verhalen ontdekken.

Waarom je de planken niet moet verlaten, demonstreert Erwin ons indrukwekkend: hij verlaat de veilige planken om ons te laten zien wat een 'schwingmoor' is.

De valkuilen van het schwingmoor

Hij tast zich langzaam vooruit om daarna op de vermeende vaste grond te springen. De aardoppervlakte begint bedreigend te bewegen en schommelt bij elke sprongetje sterker.

We vragen wat er gebeurt als de wortels, die de grond bij elkaar houden, zich loslaten en hij inzak.

De Walloniër glimlacht en antwoordt droog: "Dan moeten de sterke jongens me maar eruit trekken." We worden allemaal een beetje nerveus en voelen ons ongemakkelijk.

Erwin waarschuwt ons daarom nogmaals dringend om de gemarkeerde paden niet te verlaten. Op dat moment ontdekken we nauwelijks 50 meter verder een jong stel dat zich op onveilige paden begeeft. Ongelooflijk hoe onvoorzichtig mensen kunnen zijn...

Erwin gaat verder en vertelt hoe je zou sterven in het geval van inzakken...

De grond gedraagt zich als een vacuüm. Probeer je de ene voet te trekken, dan zink je met de andere dieper in. Zonder hulp heb je geen kans om eruit te komen. De dood in het veen komt heel langzaam.

Met zijn rustige Waalse manier beschrijft onze tourguide het proces: 'Je lichaam koelt langzaam af, de mens wordt heel rustig en je hartslag vertraagt. Op een gegeven moment val je in een coma en verlies je het bewustzijn tot je sterft.'

Natuurlijk staat hij daarbij niet op de veilige houten plank, maar nog steeds aan de vermeende veilige rand van het schwingmoor.

De grond kan grote hoeveelheden water absorberen...

Erwin verandert het onderwerp en trekt een paar mosbrokjes uit de vochtige grond en knijpt het samen met zijn hand: "Deze plant functioneert als een spons". Inderdaad, er komt ongelooflijk veel water uit het kleine bosje.

Onze rondwandeling is veel te snel voorbij. Ter afsluiting van de tour keren we in het restaurant Mont Rici in. Hier is - zoals overal op onze tour - een zeer overvloedige en lekkere lunch. Tijd om op te warmen en te drogen!

Erwin had aan het begin van de wandeling gelijk: wie hier eenmaal is geweest, komt terug. Het Hoge Venn en deze unieke natuurervaring heeft ook mij in zijn greep gekregen.

Tot snel, jou mooie kleurrijke en mysterieuze landschap!

Een bezoek aan het natuurcentrum Botrange, het hoogste punt van België met 694 meter, is de moeite waard. Hier worden begeleide wandelingen (aanbevolen) aangeboden. Bovendien krijg je uitvoerig informatie- en kaartmaterialen. Zelfs e-bikes kun je hier huren.

Beste reistijd: volgens Erwin is de herfst de beste en mooiste reistijd, omdat de grassen en bomen kleurrijk worden.

Het beschermde gebied is in vier zones verdeeld: Zone A kun je vrij betreden, Zone B alleen op gemarkeerde paden, Zone C alleen onder begeleiding van een natuurguide en Zone D is een beschermzone. Deze is volledig afgesloten.

Honden zijn over het algemeen verboden, ook aan de lijn.

Driehoeksachtige rode vlaggen moet je in de gaten houden, ze wijzen op gevaren en afsluitingen.

Voor je wandeltours in Oost-België raad ik de wandelt routes planner aan.

Het Hoge Venn in Wallonië is een hoogveen. Unieke landschappen, die zich kenmerken door een blijvende wateroverschot. Stel je een verzadigde spons voor, met tot wel 90% water, die verheven in het landschap ligt. Daarom ook de naam "hoog"veen. Aangezien deze gebieden alleen van regenwater leven, worden ze ook wel regenwatermoer genoemd.

Zonder twijfel is het Hoge Venn een van de oorspronkelijkste en ongerepte landschappen in de Ardennen. Ruw klimaat met zware neerslag, lange, koude winters en een lage gemiddelde temperatuur van ongeveer 6° C hebben ertoe bijgedragen dat hier nog zeldzame plantensoorten te vinden zijn, die normaal gesproken in Noord-Europa of berggebieden te vinden zijn.

Alleen lage struiken en enkele grassen kunnen hier groeien, omdat de aarde een zuur milieu heeft gecreëerd dat niet bevorderlijk is voor andere plantensoorten. Uniek in de plantenwereld.

Doordat de hoge waterstand een beluchting van het aardoppervlak voorkomt, vindt de afbraak van plantenresten bijna niet plaats. Hierdoor ontstaat veen, dat slechts 1 mm per jaar aangroeit. De hoge waterstand is overigens ook de reden voor 'veenlichamen' die niet worden afgebroken.

Het natuurlijke biotoop is het enige tot nu toe behouden en grootste hoogveen van Europa. Voor het behoud zijn ingrijpende beschermmaatregelen vereist, zoals onze gids Erwin rapporteert.

Op internet vind je op de website van Oost-België Toerisme veel nuttige informatie over wandeltochten, lange afstandswandelingen, reizen met kinderen, accommodaties, gastronomie, en nog veel meer.

Nieuw is de digitale wandelroutes planner, waarmee je je eigen route kunt samenstellen, afdrukken, op een app kunt weergeven of als GPS-gegevens kunt downloaden.

Wil je altijd de beste reis- en insider tips ontvangen? Volg me dan op Facebook, Instagram, Pinterest, Threads of abonneer je op mijn Nieuwsbrief om regelmatig updates en exclusieve tips te ontvangen.

♥ Gebruik je mijn tips graag? Zeg dank je met een koffie ☕️ Mijn artikelen zijn het resultaat van intensief onderzoek, persoonlijke ervaringen en eerlijke aanbevelingen - geheel zonder AI. Ik schrijf ze, zodat je je reizen stressvrij kunt plannen met echte, zelfgeteste tips. Als je mijn werk waardeert en gewoon dank je wilt zeggen, ben ik blij met een kleine fooi in mijn virtuele reis kassa. Elke bijdrage helpt me om onafhankelijk en met passie hoogwaardige content voor jou te blijven creëren. Dank je wel!

Vertrouwen is belangrijk: in enkele van mijn artikelen vind je aanbevelingslinks (affiliatelinks). Wanneer je iets boekt of koopt via een van deze links, kost het je niets extra - maar krijg ik een kleine commissie. Op deze manier steun je me zonder extra moeite en help je me om deze blog levend te houden. Dank je wel dat je deel uitmaakt van mijn community en mijn passie voor authentiek reizen deelt!